Marlou van Rhijn: ‘Ik houd heel erg van winnen’

Bron: Folia. Tekst: Eva Rooijers. Foto: Jan-Maarten Hupkes

[Dit interview is afgenomen en gepubliceerd in het voorjaar van 2012; het schandaal rond Oscar Pistorius was toen nog niet gepasseerd. In augustus 2012 won Marlou Goud (100m) en Zilver (200m) tijdens de Olympische Spelen in Londen en in juli 2013 twee keer Goud (100 en 200m) tijdens de Werelkampioenschappen in Lyon.]

Ze is jong, mooi, heeft het Europees record op de 100 en 200 meter op haar naam staan in haar klasse, en ze mist twee onderbenen. Daarom rent Marlou van Rhijn op blades. De studente commerciële economie traint nu keihard om in 2012 aan de Paralympische Spelen in Londen mee te kunnen doen. ‘Vanaf het moment dat ik op die blades stond, wilde ik niets anders meer.’

Het Olympisch Stadion is ondergedompeld in een bleek herfstzonnetje als Marlou van Rhijn (20) met een stralende glimlach komt aangelopen. Het is donderdagochtend tien uur, tijd voor de atletiektraining. Ze gaat op een houten bankje zitten, bindt haar lange bruine haren bijeen in een knotje en trekt haar Adidasbroek uit. Daaronder draagt ze een strakke, zwarte hardloopbroek. Die rolt Marlou omhoog tot haar knie. Daarna schuift ze haar linkerprothese af, een natuurlijk ogend onderbeen. ‘Deze gebruik ik ook als ik een rokje draag,’ zegt ze opgewekt. Maar op zo’n stijve prothese ren je geen Europese paralympische records op de 100 en 200 meter. Dat deed Marlou afgelopen zomer op blades. Deze protheses doen denken aan korte, smalle ski’s, maar dan met een verende buiging aan het einde. Die van Marlou zijn zwart en via een vacuümzuigende siliconenband bevestigd aan haar knieën. Als ze erop staat, is het net alsof ze op het puntje van haar tenen balanceert. Helemaal stilstaan lukt niet.

Marlou mist sinds haar geboorte beide onderbenen tot net onder de knie. ‘Mensen vragen daar altijd naar. Dat is best vervelend af en toe, want ik vind dat helemaal geen interessant verhaal’, zegt ze zelf. ‘Het gaat mij om de sport, niet om mijn handicap. Ik sport ook niet op hoog niveau omdat ik het gevoel heb dat ik iets moet bewijzen. Ik vind sporten gewoon heel erg leuk.’

Al vanaf haar dertiende zwemt Marlou in de nationale paralympische ploeg. Ze zet record na record op haar naam, maar op haar achttiende is ze er helemaal klaar mee. Ze besluit de brui te geven aan het sporten. ‘Ik vond het heel fijn dat ik eindelijk tijd had om leuke dingen te doen met mijn vriendinnen en dat ik mijn energie kon stoppen in mijn studie commerciële economie.’ Die volgt ze aan de Johan Cruyff University, de HvA-opleiding voor topsporters. Maar na een jaar kruipt het bloed waar het niet gaan kan. Marlou begint het sporten te missen. Net op dat moment, nu bijna een jaar geleden, belt Guido Bonsen, bondscoach van het Paralympisch Atletiekteam haar op. ‘Jij hebt dé perfecte handicap voor atletiek,’ valt hij met de deur in huis. ‘Dat vond ik zo belachelijk,’ briest Marlou. ‘De ideale handicap, wat is dat nou weer voor onzin.’ Bonsen vraagt of ze Oscar Pistorius kent, de Zuid-Afrikaan die net als zij twee onderbenen mist en op zijn blades zelfs sporters zonder handicap versloeg op grote kampioenschappen. ‘Natuurlijk kende ik die,’ zegt Marlou. ‘Maar zo goed zou ik toch nooit worden?’ Ze besluit wel om atletiek een kans te geven. Gewoon om te kijken hoe het gaat. ‘Ik vond het direct leuk. Het deed me denken aan gymles van vroeger.’

In het begin rent ze nog op haar dagelijkse benen. ‘Maar dat leek helemaal nergens op met die stijve voetjes. Twee keer het grasveld over was mijn hoogtepunt,’ zegt ze lachend. Ze was dan ook maar wat blij toen ze op blades kon gaan trainen, de protheses waarop alle paralympische hardlopers rennen. Daarop gaat ze als een speer. Zelfs als ze een paar rondjes warmloopt op donderdagochtend, ziet het er indrukwekkend uit. Ze lijkt te zweven over de rode atletiekbaan.

Marlou: ‘Vanaf het moment dat ik op die blades stond, wilde ik niets anders meer. Het was zo gaaf. Juist omdat ik weet hoe het voelt om niet snel te kunnen gaan. Als ik te laat was voor de bus rende ik ook wel, maar dit is toch echt even iets anders. Die blades geven zo’n gevoel van vrijheid. Toen ik ze een halfjaar geleden voor het eerst aanhad, wist ik gelijk dat ik weer op heel hoog niveau wilde gaan sporten.’En dat hoge niveau bereikte ze afgelopen zomer direct. Toch blijft ze heel bescheiden over haar prestaties en lacht veel als ze erover praat, bijna verontschuldigend. Maar als ze het heeft over het wedstrijdgevoel verschijnt er een fanatieke twinkeling in haar ogen. ‘Ik hou heel erg van winnen en ben heel competitief ingesteld. Tijdens een wedstrijd kan je echt laten zien wat je in huis hebt.’

Oscar Pistorius, alias de Blade Runner, is inmiddels haar grote voorbeeld. ‘Ik weet hoe erg cliché dat klinkt, maar het is heel bijzonder om die man te zien rennen. Hij loopt tussen nietgehandicapte sporters op de 400 meter die zó hard gaan, en hij wint gewoon. Dan kan je niet anders dan fan worden.’ Tijdens een toernooi in Italië deze zomer heeft ze Pistorius ontmoet. ‘Hij feliciteerde me met mijn overwinning en ik kon gewoon niets uitbrengen. Het was echt gênant.’ Ooit hoopt ze zo goed te worden als hij.

‘Maar dat kan je beter niet hardop zeggen. Dat is misschien een beetje overmoedig,’ lacht Marlou. ‘Want zo ver ben ik nog lang niet.’ Maar binnen het atletiekteam wordt ze inmiddels wel gekscherend de blade babe genoemd. De prestaties van Oscar Pistorius zijn de afgelopen jaren middelpunt geweest van heftige discussies. Met zijn blades zou hij een oneerlijke voorsprong hebben op sporters zonder prothese. In november 2007 deden wetenschappers van de universiteit van Keulen daarom tests om te kijken of hij inderdaad in het voordeel was. Ze oordeelden van wel. Oscar Pistorius vocht deze beslissing met succes aan. De wetenschappers hadden geen rekening gehouden met zijn nadeel bij de start en in de bochten, oordeelde een rechter.

Vervolg: rechterkolom

Marlou van Rhijn - Johan Cruijff University
Video met beelden en interview met Marlou van Rhijn (Bron: Folia Web)

Marlou van Rhijn Johan Cruijff University school voor topsporters
Marlou van Rhijn in actie. Foto: Jan-Maarten Hupkes

Vervolg van linkerkolom

Coach Bonsen legt uit hoe dat zit, terwijl Marlou een keer of dertig heen en weer rent –dan weer huppelend, dan weer met de knieën omhoog, dan weer achteruit – om haar ‘prothesevaardigheid’ te trainen. ‘Met blades kan je veel minder kracht zetten bij de start. Daardoor duurt het veel langer voordat je op gang komt,’ zegt Bonsen. ‘Dat is zeker op de 100 meter een nadeel. Bochten nemen is ook lastig. Marlou voelt niet waar ze haar blade neerzet, zoals wij dat met onze voet voelen. Ze moet met haar knieën en heupen sturen. Als ze haar blade verkeerd neerzet, gaat ze ook direct de verkeerde kant uit. In een voet zitten heel veel spiertjes die dat bij kunnen sturen.’ Bonsen gelooft dus ook niet in de theorie dat sporters op blades een oneerlijke voorsprong hebben. ‘Er zijn namelijk maar twee echte voordelen. Ze kunnen het lichaamsdeel dat ze missen niet blesseren en het wordt niet moe. Op langere afstanden kan dat een voordeel zijn. Als Marlou moe wordt, laat ze haar blades het werk doen. Maar dan gaat ze wel minder hard.’

Het is dus zaak dat haar conditie en spierkracht in de bovenbenen optimaal zijn. Daartoe dirigeert Bonsen Marlou en haar trainingsgenootje Suzan, die op één blade en één been traint, naar de grijze trappen van het Olympisch Stadion. Op hun dagelijkse prothesen moeten ze op elke denkbare manier de treden op: springend op een been, springend op twee benen, kruislings. Het zweet staat op Marlou haar voorhoofd.

Als ze van Bonsen achterwaarts de trap af moet springen, verzamelt ze eerst een dikke minuut moed. Maar dan springt ze wel onder een luid ‘Ieeeeh!’ Wankelend probeert ze haar evenwicht te bewaren. ‘O ja, ik had beloofd een helmpje mee te nemen,’ zegt Bonsen met een dikke grijns op zijn gezicht. Marlou werpt hem een dodelijke blik toe, maar schiet dan ook in de lach en zegt dat ze wel een helm wil met sterretjes erop. Na de training ploft ze neer in een naburig café met een koffie verkeerd. Het koekje laat ze liggen. Je moet er wat voor over hebben om bij de top te horen.

Met vrienden de stad in op zaterdagavond zit er ook niet in. Op zondagochtend traint ze in de duinen waar ze enorme zandheuvels moet trotseren op haar blades. Op maandag, dinsdag en vrijdag traint ze in Papendal, twee uur in de ochtend en twee uur in de middag.

Op woensdag loopt ze stage bij Only Friends, een sportclub voor jongeren met een beperking. Marlou: ‘Ik heb mijn afstuderen een halfjaar uit moeten stellen om vaker te kunnen trainen. Anders had ik de Paralympische Spelen in Londen zeker niet gehaald.’ Want dat is haar droom. Volgens coach Bonsen is het niet de vraag of ze de Spelen van 2012 gaat halen, maar wanneer. Marlou: ‘Als ik Londen nog niet haal, is dat niet het einde van de wereld, maar dan heb ik er wel alles aan gedaan.’

Studie: Sportmarketing aan de Johan Cruyff University

Marlou-van-Rhijn-4.jpg
Marlou van Rhijn tijdens de huldiging na de Olympische Spelen 2012 van student-sporters van de Johan Cruyff Colleges, Johan Cruyff Universities en het Johan Cruyff Institute Amsterdam